Witaj na moim blogu.
Tematyka strony jest ścisle powiązana z mediami i reklamą. Zanjdziesz tutaj wpisy dotyczące tego jak wypromowac swój biznes dzięki rekamie Internetowej, czy też pokrótce opowiem o funkcjonowaniu telewizji, radia i gazet. Zapraszam do sledzenia mojego bloga na bierząco!

Witaj na moim blogu.
Tematyka strony jest ścisle powiązana z mediami i reklamą. Zanjdziesz tutaj wpisy dotyczące tego jak wypromowac swój biznes dzięki rekamie Internetowej, czy też pokrótce opowiem o funkcjonowaniu telewizji, radia i gazet. Zapraszam do sledzenia mojego bloga na bierząco!

Witaj na moim blogu.
Tematyka strony jest ścisle powiązana z mediami i reklamą. Zanjdziesz tutaj wpisy dotyczące tego jak wypromowac swój biznes dzięki rekamie Internetowej, czy też pokrótce opowiem o funkcjonowaniu telewizji, radia i gazet. Zapraszam do sledzenia mojego bloga na bierząco!

Witaj na moim blogu.
Tematyka strony jest ścisle powiązana z mediami i reklamą. Zanjdziesz tutaj wpisy dotyczące tego jak wypromowac swój biznes dzięki rekamie Internetowej, czy też pokrótce opowiem o funkcjonowaniu telewizji, radia i gazet. Zapraszam do sledzenia mojego bloga na bierząco!

Witaj na moim blogu.
Tematyka strony jest ścisle powiązana z mediami i reklamą. Zanjdziesz tutaj wpisy dotyczące tego jak wypromowac swój biznes dzięki rekamie Internetowej, czy też pokrótce opowiem o funkcjonowaniu telewizji, radia i gazet. Zapraszam do sledzenia mojego bloga na bierząco!

 

DWUZNACZNOŚĆ TERMINU

Ta dwuznaczność francuskiego terminu zmusiła Andre Veinsteina do posta­wienia w międzynarodowej ankiecie, jaką przeprowadził opracowując swą książkę na temat reżyserii teatralnej, pytania, jak ankietowani rozumieją jego sens: czy „mise en scene” to gotowe, „zmaterializowane” przedstawie­nie (,,1’ensemble du materiel et du personnel de la scene”), czy też proces przenoszenia na scenę dzieła literackiego. W pierwszym wypadku, gdy mowa o dziele, stosowniej byłoby użyć w polskim słowa „inscenizacja („w inscenizacji iksa – lub teatru Iks – dzieło greka nabrało nowych zna­czeń”), w drugim ..reżyseria chociaż na marginesie warto zaznaczyć, że również „inscenizacja” posiada formę czasownikową – „inscenizować .

GRANICE DWÓCH TERMINÓW

Granice tych dwóch terminów są nieostre – przyznaje Konstanty Puzyna. Sam przyrównuje reżyserię do interpretacji partytury symfonicz­nej przez dyrygenta. „O inscenizacji zaczynamy mówić, gdy interpretacja ta zbliża się do granicy adaptacji czy aranżacji w jazzie, gdy.realizator na własną rękę «orkiestruje» utwór”. Kazimierz Braun ujmuje to krócej. „Inscenizator […] to tyle.co stwórczy reżyser teatrąlny»”. Niebezpieczeństwa takiej interpretacji są oczywiste. Przede wszystkim, który reżyser pogodzi się z tym, że jest nietwórczy i zrezygnuje z tytułu inscenizatora. Kto ma w ogóle o tym decydować?  Ponadto w naszej praktyce przyjęło się pisać na afiszu „inscenizacja” wtedy, gdy opracowanie tekstu, scenografia, muzyka stanowią na tyle integralne i samodzielne dzieło, że nawet powtórzone w innym teatrze, z innymi aktorami i przez innego reżysera zachowują swoje pierwotne autorstwo. Stąd już tylko jeden krok do stwierdzenia, że bez ingerencji w tekst pisarza nie można być twórczym reżyserem.

SŁUSZNOŚĆ SPOSTRZEŻENIA

Słuszne jest natomiast spostrzeżenie Kazimierza Brauna, że inscenizacja jest pojęciem związanym tylko z tea­trem – reżyseria ma szerszy zakres: obejmuje także film, telewizję, radio. Dlatego między innymi posługuję się wyłącznie tym terminem. Mniejsza jednak o spór, co jest, a co nie jest inscenizacją, zaprowadziło­by nas to na manowce. Przywołałem go tu jedynie po to, aby zwrócić uwagę na jedną tylko z trudności, jakie czyhają na każdego, kto chce pisać o reżyserii: czy ma zamiar zajmować się nią jako procesem twórczym, przygotowawczym, czy jej efektem zmaterializowanym w postaci gotowego przedstawienia. W tym drugim wypadku historia reżyserii zbliżyłaby się jednak niebezpiecznie do ogólnej historii teatru. Zostańmy więc przy rozumieniu pierwszym.

WYSTĘPOWANIE FUNKCJI REŻYSERA

Nasuwa się tu wszakże dość istotne spostrzeżenie. Skoro można mówić o inscenizacji średniowiecznej (Gustave Cohen) czy romantycznej (Marie Antoinette Allevy – Viala), to znaczy o procesach twórczych zmaterializo­wanych w przedstawieniach określonego stylu, nieostrożnością jest twier­dzić, jak czyni to dziś wielu piszących o teatrze, że reżyseria jest wynalaz­kiem XIX-wiecznym. Fakt. że sam termin pojawił się dość późno (co do tego kiedy brak pełnej zgodności, większość badaczy wiąże go jednak z wiekiem XVIII), nie oznacza wcale, że sama funkcja reżysera nie występowała wcześniej pod inną nazwą, a już zupełnym absurdem jest twierdzić, że teatr mógł się obywać bez reżyserii.

PODJĘCIE WSPÓLNEGO DZIAŁANIA

Z równym powodzeniem można by twierdzić, że jabłka nie spadały z drzew, dopóki Newton nie zwrócił na nie uwagi i dopóki prawo ciążenia nie weszło do słownika nauki. Tymczasem nie tylko reżyseria jako określona czynność istniała od zarania teatru, ale znana była także funkcja reżysera, choć w istocie nadawano mu różne imiona, w zależności od okresu i szerokości geograficznej. Aby dojść do takiej konkluzji niepotrzebna jest nawet znajomość historii teatru: wystarczy obserwacja jakiejkolwiek zbiorowości, która podejmuje wspólne działanie. Nie musi to być nawet zbiorowość ludzka.Także wśród zwierząt można zawsze wyróżnić przewodnika stada. 

W RAMACH OKREŚLONEJ KONWENCJI

Trudno zatem przypuścić, aby teatr podlegał innym prawom społecznym, zwłaszcza że ludzie, którzy go tworzą, nie różnią się tak bardzo od zwykłych śmiertelników, przeciwnie – wykazują raczej mniejszą od przeciętnej zdolność do rządzenia się wedle zasad abstrakcyjnie pojętej równości. Jakże zresztą mogłoby być inaczej, skoro osobiste ambicje grają w nim rolę pierwszorzędną, a efekt zespołowego działania zależy od pogodzenia indywidualnych interesów z interesem nadrzędnym, jakim jest jednolitość stylistyczna i sens całego przedstawienia.  Wszelka sztuka, a więc i teatr, działa w ramach określonej konwencji: Pisarz, malarz, kompozytor – sami tworzą tę konwencję, zazwyczaj zresztą w zgodzie z konwencją epoki – i biorą za nią odpowiedzialność.